ਪੰਜਾਬ – ਉਹ ਧਰਤੀ ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਵੀ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਪੰਜਾਬ ਕੋਈ ਆਮ ਸੂਬਾ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸ, ਅਧਿਆਤਮ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਿਹਨਤ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਹਨ। “ਪੰਜ ਆਬ” ਯਾਨੀ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ — ਸਤਲੁਜ, ਬਿਆਸ, ਰਾਵੀ, ਚਨਾਬ ਅਤੇ ਝਨਾਬ — ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੰਚਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਉਦੈ ਹੋਇਆ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਸੇਵਾ, ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਜ ਵੀ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭੰਗੜੇ ਦੀਆਂ ਤਾਲਾਂ, ਸਰੋਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਬਦ-ਧੁਨ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 50,362 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਕਰੀਬ 3 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਯੋਗਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੂਬਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ “ਰੋਟੀ ਦੀ ਟੋਕਰੀ” ਕਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੂਬਾ ਕਣਕ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਇਤਿਹਾਸ — ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਲਿਖੀਆਂ ਗਾਥਾਵਾਂ

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਵਧੀ-ਫੁੱਲੀ ਹੈ। ਹੜੱਪਾ ਅਤੇ ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਇਸੇ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪਲੀਆਂ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਅਮਿੱਟ ਛਾਪ ਛੱਡੀ। ਜੱਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਖ਼ੂਨੀ ਸਾਕਾ ਅਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ ਅਤੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦੀ ਅਮਰ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਹਰ ਉਸ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮੋਈ ਬੈਠੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦਿੱਤੀ।

1947 ਦੀ ਵੰਡ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਪਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਰੂਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੰਡੀ ਗਈ। ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਵੀ ਖਿੜਨਾ ਨਾ ਛੱਡਿਆ। ਅੱਜ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਰੰਗਾਂ ਭਰਿਆ ਸੱਭਿਆਚਾਰ — ਜਿੱਥੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕੋਈ ਮੌਸਮ ਨਹੀਂ

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜੀਵੰਤ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ੀਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੰਗੜਾ ਅਤੇ ਗਿੱਧਾ — ਇਹ ਦੋ ਲੋਕ ਨਾਚ ਅੱਜ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਨ। ਬੋਹੜ ਥੱਲੇ ਦੀਆਂ ਸੱਥਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਟੇਜਾਂ ਤੱਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਡੰਕਾ ਵਜਾਇਆ ਹੈ। ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਲੋਹੜੀ ਦੀ ਅੱਗ ਦੁਆਲੇ ਨੱਚਣ ਦੀ ਰੁੱਤ, ਤੀਆਂ ਦੇ ਮੇਲੇ — ਇਹ ਸਭ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰੰਗ ਹਨ ਜੋ ਕਦੇ ਫਿੱਕੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ।

ਪੰਜਾਬੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਰੋਂ ਦਾ ਸਾਗ-ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਕੁਲਚੇ, ਦਾਲ ਮੱਖਣੀ, ਲੱਸੀ ਅਤੇ ਪਿੰਨੀਆਂ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲੱਭਣ ਲਈ ਲੋਕ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣੇ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਹੁਣ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹਿਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਾਇਰੀ — ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੀਰ, ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀਆਂ — ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਉੱਤਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਅਚੰਭੇ-ਭਰੀਆਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਥਾਵਾਂ

🕌 ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ — ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛੱਤ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਵਰਗ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।

🚩 ਵਾਘਾ ਬਾਰਡਰ — ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਝੰਡਾ-ਉਤਰਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਲਹਿਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੇਖੋ, ਉਮਰ ਭਰ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੇਗਾ।

🕍 ਜੱਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ — ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦਰਦਨਾਕ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਗਵਾਹ, ਇਹ ਬਾਗ਼ ਅੱਜ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

🏰 ਕਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ, ਬਠਿੰਡਾ — ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮੋਈ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ।

🌿 ਹਰਿਕੇ ਵੈਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਸ਼ਰਣਾਲਾ — ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਜੰਨਤ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

🌸 ਚੱਕ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਪਟਿਆਲਾ — ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਾਗ਼ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

🏛️ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ — ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖ਼ਾਲਸਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ — ਆਧੁਨਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਸੰਗਮ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ — ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ

ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ। 2021 ਵਿੱਚ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦਾ 23ਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਬਰਨਾਲਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਮਾਨਸਾ, ਮੋਗਾ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਪਟਿਆਲਾ, ਰੂਪਨਗਰ, ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ (ਮੋਹਾਲੀ), ਸੰਗਰੂਰ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ (ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ), ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ।

ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਹੈ — ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਧਿਆਤਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਲੰਧਰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ-ਪੱਧਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੋਹਾਲੀ IT ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਨ-ਭੰਡਾਰ ਟੋਕਰੀ — ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਉਦਯੋਗ ਤੱਕ

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨਾਜ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹੈ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 35% ਕਣਕ ਅਤੇ 25% ਚੌਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਹੌਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਉਦਯੋਗ, ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਖੇਡ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਸਨਅਤ, ਅਤੇ ਮੋਹਾਲੀ ਦਾ ਵਧਦਾ-ਫੁੱਲਦਾ IT ਖੇਤਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਭਾਰਤੀ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਉੱਪਰ ਹੈ।

ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ — PIN Code ਅਤੇ IFSC Code ਦੀ ਲੋੜ

ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ MSP ਔਨਲਾਈਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ RTGS ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਫੀਸ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੋ ਅਹਿਮ ਕੋਡਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ: PIN Code ਅਤੇ IFSC Code। ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਇਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 3,796 ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਾਕਘਰਾਂ ਦੇ PIN Codes ਅਤੇ 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਂਕ ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ ਦੇ IFSC Codes ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਭਣਾ ਕਦੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ PincodeBook.in ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਿਆ ਹੈ।

PincodeBook.in ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ PIN Code ਅਤੇ IFSC Code ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 19,000+ ਪੋਸਟਲ ਕੋਡ, 1,54,000+ ਡਾਕਘਰ ਅਤੇ 1,77,000+ ਬੈਂਕ ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਾਕਘਰ ਦਾ ਪਤਾ, ਬੈਂਕ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਡਿਲੀਵਰੀ ਸਥਿਤੀ, MICR ਕੋਡ ਅਤੇ ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਨਕਸ਼ੇ — ਸਭ ਇੱਕ ਥਾਂ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ, ਕੋਰੀਅਰ ਭਾਈਵਾਲਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਸਭ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਡੇਟਾ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।